DATA Lab
 

  Artykuły

27 grudnia 2021,   08:10

Uszkodzenia dysków SSD a utrata danych

Dyski SSD, jak wszystkie urządzenia elektroniczne mogą ulec uszkodzeniu. Powody mogą być różne - uszkodzone elementy elektroniki lub oprogramowania wewnętrznego kontrolera, który zarządza zapisem i odczytem danych w pamięci NAND. Ogólnie mamy dwa rodzaje uszkodzeń – uszkodzenia logiczne i uszkodzenia fizyczne (w ramach, których zawierają się uszkodzenia mechaniczne).  

   

Uszkodzenia logiczne dysków SSD i pamięci opartych na NAND Flash.  

   

Są to uszkodzenia, które występują, gdy dysk lub inna pamięć jest poprawnie wykrywana i po podłączeniu go do komputera nie są zgłaszane żadne błędy związane z urządzeniem.  

   

Uszkodzenia logiczne związane z programem wewnętrznym kontrolera (firmwarem).  

   

Przyczyna części uszkodzeń logicznych jest nieznana.  

Może być związana z błędami, jakie są w oprogramowaniu fabrycznym kontrolera, innym razem po aktualizacji do nowszego firmwaru zaczynają się problemy ze stabilnością dysku lub z dostępem do danych.  

Rozwiązaniem może być wgranie starszej wersji oprogramowania układowego kontrolera pamięci, nie musi to być najnowsze, czasem starsze wersje oprogramowania są bardziej stabilne. W razie pierwszych problemów z dostępem do danych lub błędami aplikacji zainstalowanych na dysku należy być czujnym i jak najszybciej zrobić kopię danych z naszego dysku na inny.  

   

Uszkodzenia spowodowane przez usuniecie danych z partycji – błędy samych użytkowników.  

   

Częstym powodem utraty danych jest ręczne usunięcie danych czy to z rozmysłem (chcemy zwolnić miejsce na nowe dane i usuwamy wszystko z pamięci), czy to przypadkowo, gdy zaznaczymy potrzebne pliki i je usuniemy lub zrobimy formatowanie dysku lub usunięcie partycji.   

  

W dyskach SSD dodatkowym utrudnieniem jest funkcja TRIM. Występuje ona tylko w dyskach SSD a jej zadaniem jest oznaczanie, które bloki pamięci nie są już używane i przekazywanie tej informacji do kontrolera pamięci dysku, którego jednym z zadań jest ich usuwanie i przygotowanie pamięci do nowego zapisu. Komenda TRIM jest konieczna do szybkiej i wydajnej pracy dysku.   

Można ją wyłączyć z poziomu systemu operacyjnego, wydając odpowiednie komendy. Gdyby komenda TRIM nie była uruchomiona, to wtedy podobnie jak w dyskach mechanicznych dane zostawałyby w pamięci i były usuwane dopiero przed ponownym zapisem nowych informacji.   

Operacja taka jest jednak z punktu widzenia czasów dostępu do pamięci bardzo czasochłonna, ponieważ kasowanie danych jest kilkukrotnie dłuższe od czasu, na zapis danych w komórkach pamięci.  

   

Zwykłe usuniecie danych poprzez przeniesienie do kosza nie powoduje jeszcze ich utraty. Opróżnienie kosza jest tą operacją, która dopiero uruchamia procedury odzyskiwania danych. Wielkość Kosza można np. w systemach Windows ustawić samodzielnie i nie zastanawiać się, czy i kiedy dane z Kosza będą usuwane. Może być tak, że ilość przeznaczonego miejsca będzie duża a my będziemy usuwać małe ilości danych lub rzadko to robić. Wtedy może się okazać, że po dłuższym okresie będzie je można jeszcze odzyskać.  

   

Usuwanie danych nie odbywa się natychmiast a jest rozłożone w czasie, więc w przypadku szybkiej reakcji po usunięciu danych tzn szybkim wyłączeniu dysku możemy mieć szanse na odzyskanie danych, które były zapisane w tych miejscach pamięci, które TRIM przesłał do kontrolera. Krytyczny jest czas, ponieważ po 1-2 dniach są jeszcze szanse na odzyskanie, ale maleją one wraz z jego upływem.  

   

Uszkodzenia logiczne w dyskach SSD mogą powodować większą utratę danych i zazwyczaj wyniki odzyskiwania danych mogą być gorsze niż w przypadku uszkodzeń mechanicznych. Spowodowane jest to czasem jaki upływa pomiędzy utratą danych a startem ich odzyskiwania. Jeżeli dysk zostanie od razu odłączony to szanse są duże, jeżeli jednak w międzyczasie następują tylko „próby” odzyskania danych, wcześniej opisane procesy wewnętrzne zaczynają dane sukcesywnie niszczyć. W uszkodzeniach fizycznych największym problemem jest „przebicie się” przez awarię. Dane na dysku zazwyczaj są do ostatniej chwili przed uszkodzeniem poprawne i jeżeli nie jest to uszkodzenie samej pamięci lub fizyczne uszkodzenie kontrolera, to szanse na sukces są dosyć spore.  

   

Uszkodzenia związane z oprogramowaniem.  

   

Jedną z przyczyn utraty danych mogą być problemy z oprogramowaniem zawierającym złośliwy kod (ransomware), które może być przyczyną zaszyfrowania danych w pamięci. Mogą być zaszyfrowane całe dyski lub wybrane rodzaje plików (np. tylko pliki baz mdf lub db).  

   

Uszkodzenia fizyczne  

   

Uszkodzenia mechaniczne  

   

Uszkodzenia mechaniczne w dyskach SSD zdarzają się rzadko, ponieważ muszą być one związane z zastosowaniem konkretnej siły działającej na urządzenie – rozmyślne próby zniszczenia, przypadkowe upuszczenia, nadepnięcia, zalania, rozbicia czy spalenia. Dyski SSD są generalnie odporne na mechaniczne wstrząsy, więc nie każde rzucenie, uderzenie czy upuszczenie musi prowadzić do awarii.  

Uszkodzenia mechaniczne powstają również przez nieprawidłowe podłączenia dysku. Wprawdzie złącze SATA lub M.2 nie jest symetryczne w swojej budowie, ale czasem jednak takie się zdarzają i gdy ktoś siłowo wciśnie wtyczkę w gniazdo może je uszkodzić.   

   

Uszkodzenia elektroniki  

   

Niewątpliwie do uszkodzeń fizycznych zaliczają się uszkodzenia elektroniki dysku. Dyski SSD mogą psuć się z powodów czysto elektronicznych. Awarie elementów służących do budowy urządzenia mogą być krytyczne i wtedy nasze urządzenie przestaje działać zupełnie. Mogą zdarzać się błędy spowodowane np. z starzeniem się elementów, które tracą swoje pierwotne parametry lub pod wpływem podwyższonej temperatury je tracą (np. zmienia się pojemność kondensatorów) i wtedy nasze urządzenie przez jakiś czas po włączeniu działa poprawnie a następnie zaczynają być z nim problemy i tracimy dostęp do danych lub bardzo mocno spada szybkość.  

Uszkodzenia w pamięciach NAND Flash stosowanych w urządzeniach wręcz mają swój okres żywotności podawany w ilości możliwych kasowań komórki pamięci. Im bardziej zaawansowana technologicznie pamięć, tym mniej jest cykli jej kasowania, a co za tym idzie większy stopień skomplikowania w sposobie zapisu danych oraz większe ilości nadmiarowej pamięci stosowanej w urządzeniach (np. karta pamięci SD o pojemności 32GB ma pamięć wewnętrzna nierzadko około 40GB, czyli narzut jest na poziomie 25%). Stosowane jest to w celu wydłużenia czasu życia urządzenia.  

  

   

uszkodzenie dysku ssd
Pamiętaj, że...
Pendrive nie jest pewnym nośnikiem danych.
NASI PARTNERZY
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.
~ copyright © 2010-2022 DATA Lab ~
idea, gfx & code by warlock
~ all rights reserved ~